Việc Làm Cấp Trung - Kinh Nghiệm Việc Làm - Tin Tuyển Dụng : Tư Vấn Việc Làm

Hiển thị các bài đăng có nhãn Tư Vấn Việc Làm. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 11 tháng 12, 2016

Cùng bạn tìm hiểu về nền kinh tế trải nghiệm ảo

Dù khái niệm này vẫn còn mới mẻ, nhưng không nghi ngờ gì, nó sẽ trở thành một phương tiện quan trọng và thịnh hành có thể giúp Alibaba vươn ra thị trường quốc tế. Có thể nói, Trung Quốc là thị trường tiên phong đón nhận một nền kinh tế trải nghiệm ảo. Một dấu hiệu nữa của xu hướng này: HTC có kế hoạch tung ra 10.000 trung tâm trải nghiệm VR trên khắp Trung Quốc trong tương lai gần.

Ngày Độc thân năm 2016 (Singles’ Day – ngày 11/11) đã trở thành sự kiện mua sắm trực tuyến lớn nhất thế giới khi mà Alibaba thông báo đạt được doanh số 17,8 tỉ USD chỉ trong một ngày duy nhất (trong khi đó, doanh số của toàn bộ thị trường bán lẻ của Mỹ (cả trực tuyến và offline) vào ngày “Black Friday” 2015 ước tính đạt khoảng 10 tỉ USD).

Alibaba đã có kế hoạch biến Singles’ Day 2016 thành một hiện tượng toàn cầu. Một chuỗi hoạt động tiền sự kiện đã diễn ra, trong đó có show thời trang “see now buy now” (thấy và mua ngay) được “live stream” suốt 8 tiếng từ Thượng Hải.

>> Alibaba sắp lập kỷ lục mua sắm ngày Lễ độc thân

Buy+, một trải nghiệm mua sắm thực tế ảo của Alibaba, cũng là tâm điểm của Singles’ Day 2016. Mua sắm thực tế ảo đã không còn là phim khoa học viễn tưởng. Chỉ với khoảng 15 cent (USD), người tiêu dùng có thể mua một bộ “VR headset” bằng các-tông. Họ có thể gắn điện thoại vào “headset” và tìm kiếm các sản phẩm từ túi xách đến giày hay đồ lót, thậm chí có người mẫu ảo biểu diễn mẫu quần áo và phụ kiện trên sàn catwalk.

Trong video giới thiệu, một người tiêu dùng Trung Quốc đeo “VR headset” vào và đến ngay Times Square – New York. Anh ta bắt một chiếc taxi màu vàng, đến trung tâm mua sắm Macy’s và được người bán hàng đón tận cửa. Anh chàng lượn quanh cửa hàng rồi mua một chiếc túi xách cho bạn gái.

>> Alibaba ra mắt cửa hàng thực tế ảo

Nếu mua sắm thực tế ảo chưa đủ hấp dẫn để kích thích trí não của bạn thì Alibaba đang cố gắng tạo nên trò chơi thực tế ảo tăng cường phong cách “Pokemon Go” nhằm kéo người dùng trực tuyến đến địa điểm mua sắm offline. Thương mại điện tử không đơn thuần chỉ diễn ra trên mạng. Nhiều hoạt động trực tuyến có thể được chuyển thành mua sắm offline (online-to-offline hay O2O). Có thông tin rằng các thương hiệu toàn cầu như KFC, Starbucks đang đi đầu trong việc hợp tác với Alibaba phát triển xu hướng ấy.

Dù khái niệm này vẫn còn mới mẻ, nhưng không nghi ngờ gì, nó sẽ trở thành một phương tiện quan trọng và thịnh hành có thể giúp Alibaba vươn ra thị trường quốc tế. Có thể nói, Trung Quốc là thị trường tiên phong đón nhận một nền kinh tế trải nghiệm ảo. Một dấu hiệu nữa của xu hướng này: HTC có kế hoạch tung ra 10.000 trung tâm trải nghiệm VR trên khắp Trung Quốc trong tương lai gần.

Trong ngành công nghiệp giải trí thế giới, một trường hợp dự báo về xu hướng trải nghiệm này là thông tin ban nhạc ABBA công bố tour “trải nghiệm ảo” vào năm 2018.

Từ năm 1981-2012, mức giá trung bình cho một buổi hòa nhạc đã tăng khoảng 400%. Vì thế mà thông báo mới đây của ban nhạc ABBA rất hấp dẫn. Tháng 10/2016, ban nhạc Thụy Điển cho biết họ đang bắt đầu hợp tác với ông trùm âm nhạc Simon Fuller và Universal Music để giới thiệu một dự án đột phá sử dụng công nghệ thực tế ảo và công nghệ kỹ thuật số mới nhất… có thể làm cho một thế hệ mới người hâm mộ thấy, nghe và cảm về ABBA với một cách thức không thể tưởng tượng được so với trước đây. Sự kiện này được lên kế hoạch vào năm 2018.

Virtual reality – VR là thuật ngữ dùng để miêu tả một môi trường mô phỏng bằng máy tính. Đa phần các môi trường tạo ra bởi VR chủ yếu là hình ảnh hiển thị trên màn hình máy tính hay thông qua kính nhìn ba chiều, tuy nhiên một vài mô phỏng cũng liên quan các loại giác quan khác như thính giác hay xúc giác.

Augmented reality – AR tập trung vào việc kết hợp giữa thế giới thật với thông tin ảo, không phải tách bạn ra một không gian riêng như VR. Ví dụ dễ thấy nhất: trò chơi Pokemon Go. Đó là một trò chơi trên smartphone, rõ ràng là ảo. Nhưng tọa độ của bạn trong game lại chính là tọa độ của bạn ngoài đời, bản đồ trong game chính là bản đồ thành phố bạn đang ở…

Mixed reality – MR (thực tế ảo hỗn hợp) là sự hòa hợp giữa thế giới thật và thế giới ảo để tạo nên những môi trường mới, hình tượng hóa mới mà các chủ thể trong thế giới thật và ảo có thể thực sự tương tác.

Chia sẻ cùng bạn về kinh nghiệm hợp tác giữa CEO và CFO của Pepsico

"Khi chúng tôi đứng trước Hội đồng điều hành, chúng tôi phải cho mọi người thấy sự đoàn kết của mình. Không thể có chuyện CFO lại phản đối quyết định của CEO trong những cuộc họp chung, vì khi đó sẽ làm dấy lên câu hỏi rằng ai là người thực sự điều hành công ty. Bạn không thể gây ra sự hoang mang đó cho mọi người. Vì vậy, điều vô cùng quan trọng là CEO và CFO có thể nhìn vào mắt nhau và cho mọi người thấy sự đồng thuận chung vì chúng tôi đã thảo luận trước về điều này", Nooyi chia sẻ.

Indra Nooyi là Chủ tịch HĐQT và Giám đốc điều hành (CEO) của Pepsico. Hugh Johnston là Phó chủ tịch HĐQT và Giám đốc tài chính Công ty.

Nooyi được bổ nhiệm vị trí CEO của Pepsico vào năm 2016, sau 5 năm làm việc ở vai trò Giám đốc tài chính (CFO) của Công ty. Nooyi cho biết, bà đã chú ý đến Hugh Johnston từ những ngày đầu tiên trong sự nghiệp của ông tại Pepsico, và liên tục đặt ra các thách thức để xem cách Johnston xử lý.

"Vì nhận ra tiềm năng của Johnston nên tôi đã nghĩ rằng mình cần phải nuôi dưỡng điều đó. Khi tôi cảm thấy anh ấy có dấu hiệu ổn định, hài lòng với những gì đang có thì tôi đã quyết định đưa anh ấy ra khỏi vùng an toàn của bản thân, là lĩnh vực tài chính, và đưa anh vào môi trường xây dựng chiến lược cho công ty, nơi có nhiều thách thức hơn", Nooyi cho biết.

“Điều tuyệt vời ở Johnston là anh ấy không bao giờ chạy trốn trước các thử thách lớn. Sau mỗi lần vượt qua thử thách, Johnston phát triển hơn", Nooyi chia sẻ.

Mặc dù thế, mối quan hệ giữa bà trong vai trò CEO và Johnston trong vai trò CFO không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Nooyi cho biết bà và Johnston “thường xuyên phải đóng cửa tranh luận với nhau" khi đối diện với các vấn đề của công ty.

Đội ngũ lãnh đạo của công ty trị giá gần 160 tỷ USD Pepsico

Chia sẻ với CNBC, CEO và CFO của Pepsico cho rằng tranh luận với nhau một cách văn minh là chìa khóa mấu chốt để cả hai giữ mối quan hệ tốt sau những cuộc đối đầu gần như trực diện trong công việc.

>> Bí quyết lãnh đạo thành công bền vững

"Khi chúng tôi đứng trước Hội đồng điều hành, chúng tôi phải cho mọi người thấy sự đoàn kết của mình. Không thể có chuyện CFO lại phản đối quyết định của CEO trong những cuộc họp chung, vì khi đó sẽ làm dấy lên câu hỏi rằng ai là người thực sự điều hành công ty. Bạn không thể gây ra sự hoang mang đó cho mọi người. Vì vậy, điều vô cùng quan trọng là CEO và CFO có thể nhìn vào mắt nhau và cho mọi người thấy sự đồng thuận chung vì chúng tôi đã thảo luận trước về điều này", Nooyi chia sẻ.

Cùng quan điểm này, Johnston cho rằng mặc dù CEO và CFO có thể tranh cãi về mức độ rủi ro của một quyết định hay sự thay đổi nào là tích cực cho tương lai doanh nghiệp, họ vẫn phải hướng về cùng một mục đích.

"Một phần lý do của những cuộc tranh luận thành công và tích cực đó là chúng tôi đặt nền tảng tranh luận dựa trên sự đồng thuận về chiến lược của công ty", Johnston cho biết, "Kết quả kinh doanh tốt là điều rất quan trọng, nhưng chúng ta nên làm điều đó theo hướng bền vững”.

Johnston cho biết ông hiểu rất rõ rằng, sau tất cả, Nooyi vẫn là sếp của mình. "CEO là người ra quyết định cuối cùng. Đôi khi bạn đồng ý, đôi khi bạn không, nhưng đến cuối ngày, mỗi người đều phải hiểu rõ vai trò của mình. Và tôi nghĩ đó là lý do vì sao những cuộc tranh luận của chúng tôi hiệu quả".

Mối quan hệ hợp tác trong công việc lâu dài hay không phụ thuộc vào khả năng thích nghi của các thành viên với nhau.

"Hugh và tôi có thể nói ra được ý của người còn lại khi đang trao đổi. Đó là lý do vì sao chúng tôi có thể tranh luận với nhau một cách xây dựng. Và các cuộc tranh luận này đưa đến những kết quả tốt hơn", Nooyi kết luận.

Khám phá về một số “quân bài” trong kinh doanh của tỷ phú Donald Trump

Nếu tôi cảm thấy nhà thầu tính giá cao, cho dù chỉ năm hay mười ngàn đô la, tôi sẽ điện thoại than phiền với họ ngay. Người ta thường nói với tôi: “Chỉ có ít tiền thôi mà, tại sao anh bực mình?”. Tôi trả lời ngay rằng chỉ tốn 25 cent tiền điện thoại nhưng tiết kiệm được mười ngàn đô la, ngày nào tôi không thể làm như thế thì ngày đó tôi chuẩn bị dẹp tiệm là vừa.

Trước khi chính thức tuyên bố tham gia tranh cử tổng thống nhiệm kỳ 2016 vào ngày 16/6/2015, ông Trump đã từng để ngỏ ý định tranh cử tổng thống vào các năm 1988, 2004 và 2012 và tranh cử Thống đốc New York vào các năm 2006 và 2014, nhưng đều không thực hiện. Ông từng bày tỏ khuynh hướng chính trị và quan điểm của mình qua nhiều cách, đôi khi đối lập nhau. Ông từng là thành viên các đảng Cộng hòa, Độc lập, Dân chủ và "từ chối nhà nước". Nhưng nhìn chung, trước khi chính thức trở thành Tổng thống thứ 45 của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, ông là một người “ngoại đạo” trên sân khấu chính trị, những dấu mốc trong sự nghiệp của ông cho đến trước ngày 8/11/2016 (khi có kết quả bỏ phiếu bầu cử tổng thống Mỹ) tất cả là trên “mặt trận kinh doanh”.

Với tổng tài sản được định giá 4,5 tỷ USD, ông được Forbes 2016 xếp ở vị trí 324 trong danh sách tỷ phú thế giới. Cũng theo Forbes, ông là người giàu thứ 113 của nước Mỹ, và nếu tính riêng trong lĩnh vực bất động sản, ông là người giàu thứ 7 thế giới. Ông vốn dĩ được biết đến là một doanh nhân thành công. Những ai từng biết đến ông trong vai trò này, từng đọc những cuốn sách do ông viết, chắc chắn sẽ hiểu rằng, ông vốn là người “mạnh miệng”, nhưng hoàn toàn không “bốc đồng”. “Làm những việc hơi khác thường” chính là một trong những “quân bài” ông sử dụng trong kinh doanh.

Tỷ phú Donald Trump nổi tiếng khắp thế giới vì sự nhạy bén trong kinh doanh. Ông tiêu biểu cho câu chuyện thành công của giới kinh doanh Mỹ - liên tục đặt ra những tiêu chuẩn cao hơn cho sự thành công. Trong cuốn The Art of The Deal viết từ năm 1987, ông đã chia sẻ về những “quân bài” đã giúp ông thành công trong lĩnh vực này. Đây là những bài học kinh doanh không thể thiết thực hơn.

Nội dung dưới đây được trích từ cuốn Nghệ thuật đàm phán - bản tiếng Việt của The Art of The Deal do NXB Trẻ tái bản năm 2016:

Những thành phần của một thương vụ

Tôi nghĩ kinh doanh là một khả năng bẩm sinh của mình. Nó là di truyền. Tôi không nói điều đó một cách tự cao tự đại. Nó chẳng liên quan gì đến tài năng. Người kinh doanh chỉ cần một chút thông minh, còn lại phần lớn là do bản năng của họ. Một đứa trẻ thông minh nhất của trường Wharton, đạt toàn điểm A và có chỉ số thông minh (intelligence quotaiton - IQ) đến 170, nhưng nếu không có bản năng kinh doanh thì nó không bao giờ trở thành một doanh nhân thành công được.

Hãy nghĩ đến những vấn đề lớn

Tôi thích nghĩ đến những thương vụ lớn. Và tôi luôn có được chúng. Với tôi, điều đó rất đơn giản: nếu phải suy nghĩ theo cách nào đó, bạn cũng có thể nghĩ đến những vấn đề lớn. Hầu hết mọi người đều suy nghĩ về những việc tầm thường vì họ sợ thành công, sợ phải ra quyết định, sợ chiến thắng. Và điều đó giúp cho những người như tôi có được nhiều lợi thế.

Một trong những yếu tố then chốt của việc suy nghĩ đến những vấn đề lớn là tập trung hoàn toàn. Đó là một phẩm chất mà tôi nhận thấy có ở nhiều doanh nhân thành đạt. Họ luôn suy nghĩ, luôn bị thôi thúc, luôn chuyên chú vào công việc.

Tôi không nói phẩm chất đặc biệt này sẽ đem lại cuộc sống hạnh phúc hơn, hay tốt đẹp hơn, nhưng thật là tuyệt vời khi bạn có được cái gì bạn muốn.

Bảo vệ những mặt yếu, những mặt mạnh sẽ tự phát triển

Người ta nói rằng tôi tin vào sức mạnh của việc suy nghĩ về những điều tích cực. Thực tế thì ngược lại. Tôi rất bảo thủ trong kinh doanh. Tôi luôn bước vào một thương vụ với sự tiên liệu về những khả năng xấu nhất có thể xảy ra. Nếu bạn có thể chịu đựng những tình huống tồi tệ nhất thì những điều tốt nhất sẽ luôn xuất hiện. Lần duy nhất trong đời tôi không tuân theo quy luật này là trường hợp với USFL. Tôi đã mua một đội bóng thua cuộc với nỗ lực vực nó đứng lên. Công việc hầu như đã có tiến triển, qua vụ kiện chống độc quyền của chúng tôi, nhưng khi nó bị chặn lại, tôi không có đường thoái lui. Vấn đề là bạn đừng nên quá tham lam. Nếu muốn thành công, bạn cũng phải chấp nhận những thất bại. Nhưng đừng quá liều lĩnh.

>> 4 vụ phá sản khôn ngoan của ông trùm bất động sản

Gia tăng tối đa các chọn lựa

Tôi cũng bảo vệ mình bằng sự linh hoạt trong kinh doanh. Tôi không bao giờ quá gắn kết với một thương vụ hoặc một phương cách nào cả. Để khởi đầu một thương vụ, tôi phải xem xét rất nhiều yếu tố liên quan, vì các thương vụ có thể thất bại cho dù thoạt nhìn chúng có vẻ đầy triển vọng. Khi bắt tay vào một thương vụ, tôi luôn đưa ra ít nhất sáu giải pháp để thực hiện nó. Mọi việc đều có thể xảy ra cho dù bạn đã có những kế hoạch được chuẩn bị chu đáo.

Biết rõ thị trường

Tôi không thuê những nhà phân tích thống kê, và tôi cũng không tin những bản khảo sát thị trường. Tôi tự tiến hành những cuộc khảo sát và đưa ra kết luận cho chính mình. Tôi luôn hỏi ý kiến mọi người trước khi quyết định một việc gì. Nó là một phản xạ tự nhiên. Nếu tôi đang nghĩ đến chuyện mua một bất động sản, tôi sẽ hỏi những người sống quanh về khu vực đó - họ nghĩ gì về trường học, các tiệm bán hàng và tình trạng tội phạm. Khi đến một thành phố, tôi đi taxi và sẽ hỏi người lái xe những câu hỏi xoay quanh thành phố đó. Tôi hỏi, hỏi và hỏi, cho đến khi hiểu rõ về vấn đề đó. Và khi ấy là lúc tôi quyết định.

Sử dụng khả năng ảnh hưởng

Điều tệ hại nhất mà bạn có thể trải qua trong một thương vụ là cảm thấy tuyệt vọng khi thực hiện nó. Điều đó sẽ khiến đối phương xông lên tấn công, và bạn sẽ thất bại. Điều tốt nhất là bạn phải thực hiện nó với tất cả sức mạnh của mình, và khả năng ảnh hưởng là sức mạnh lớn nhất mà bạn có thể có. Nó giúp bạn có được cái mà đối phương muốn, cần, hoặc không thể thực hiện nếu không có được.

Đáng tiếc là tình huống này không thường xảy ra. Đó là lý do tại sao khả năng ảnh hưởng thường đòi hỏi một trí tưởng tượng và kỹ năng thuyết phục khách hàng. Nói cách khác, bạn phải thuyết phục đối tác rằng việc thực hiện thương vụ đó là lợi ích của họ.

Đừng bao giờ thực hiện các thương vụ mà bạn không có khả năng ảnh hưởng đến chúng.

Cải thiện địa điểm

Chìa khóa cho sự thành công trong địa ốc là địa điểm. Đó có lẽ là khái niệm bị hiểu lầm nhiều nhất. Thường thì khái niệm đó xuất phát từ những người không biết họ đang nói đến cái gì. Trước hết, bạn không nhất thiết phải có một vị trí tốt. Cái bạn cần là một thương vụ tốt nhất. Ngay khi bạn tạo nên một ảnh hưởng bằng sự vận động và sử dụng yếu tố tâm lý, bạn có thể làm cho một địa điểm trở nên tốt hơn.

Quan điểm của tôi là bạn không kiếm được lợi nhuận trong địa ốc nếu phải bỏ ra một số tiền lớn để mua một bất động sản có địa điểm tốt nhất. Bạn có thể bị thất bại khi làm như thế, cũng giống như khi bạn mua một bất động sản có địa điểm xấu với giá hời. Điều mà bạn đừng nên làm là trả quá nhiều tiền, cho dù phải từ bỏ một địa điểm rất tốt.

>> 9 bí mật về tỷ phú Donald Trump

Tiếp thị sản phẩm

Bạn có thể có một sản phẩm tuyệt vời nhất trên thế giới, nhưng nếu mọi người không biết về nó thì nó cũng không có giá trị nhiều. Một trong những cách là thuê những người có kinh nghiệm trong quan hệ cộng đồng (public relations - PR), trả lương hậu hỹ cho họ để bán bất kỳ cái gì bạn có. Nhưng với tôi, cách này cũng giống như bạn thuê các chuyên gia tư vấn để nghiên cứu thị trường. Nó sẽ không tốt bằng chính bạn làm.

Một điều mà tôi học được từ giới báo chí là họ luôn khao khát một câu chuyện hay, và càng giật gân càng tốt. Đó là bản chất của công việc này, và tôi hiểu điều đó. Nếu bạn hơi khác thường hay hơi tàn bạo một chút, hoặc nếu bạn làm một điều gì đó liều lĩnh hay có thể gây nhiều tranh luận, báo chí sẽ viết về bạn. Tôi luôn làm những việc hơi khác thường, nhưng tôi không để ý đến vấn đề tranh luận, và các thương vụ của tôi thường có nhiều tham vọng. Kết quả là báo chí luôn muốn viết về tôi.

Tôi không nói là họ thích tôi. Đôi khi có những bài viết ủng hộ, nhưng lắm lúc cũng có bài phản đối. Nhưng dưới góc độ kinh doanh thuần túy, được báo giới đề cập đến sẽ có nhiều lợi ích hơn. Nếu đăng quảng cáo nguyên trang trên tờ New York Times cho một dự án nào đó, tôi có thể phải trả đến bốn mươi ngàn đô la. Thêm vào đó, người ta thường có khuynh hướng hoài nghi đối với các mẩu quảng cáo. Nhưng nếu tờ báo đăng một bài ủng hộ cho một dự án nào đó của tôi, dù chỉ một cột nhỏ thì nó cũng có giá trị hơn bốn mươi ngàn đô la, và tôi chẳng tốn xu nào cả.

Khi nói chuyện với phóng viên, tôi rất thẳng thắn. Tôi không lừa dối họ, cũng không tự bảo vệ mình, vì đó là những cách chuốc lấy sự phiền hà với báo giới. Thay vào đó, khi phóng viên hỏi một câu, tôi cố gắng đưa ra một câu trả lời sát với vấn đề nhất. Ví dụ, nếu ai đó hỏi tôi về những tác động xấu có thể có của tòa nhà cao nhất thế giới mà tôi định xây dựng đối với vùng West Side, tôi sẽ nói về những lợi ích mà nó mang lại cho người dân New York cũng như làm rạng danh thành phố. Khi một phóng viên hỏi tại sao tôi chỉ xây dựng cho người giàu, tôi giải thích rằng những tòa nhà của tôi không chỉ mang lại lợi ích cho người giàu. Hàng ngàn người sẽ có công ăn việc làm, và thành phố sẽ thu được thuế mỗi khi tôi xây dựng một dự án mới. Tôi cũng cho họ thấy rằng những tòa nhà như Trump Tower khơi mào sự phục hưng của New York.

Tôi thích khuấy động sự tưởng tượng của mọi người. Nhiều người có thể không nghĩ ra những điều lớn lao, nhưng họ sẽ thấy phấn khích nếu người khác làm. Đó là lý do tại sao khi ta cường điệu một chút cũng không làm hại đến ai cả. Tôi gọi đó là sự cường điệu chân thật, không có hại - một hình thức tiếp thị rất hiệu quả.

Sự chống trả

Có những lúc khi sự đối đầu là chọn lựa duy nhất, bạn cần phải phản đòn để chống trả những chiêu thức của đối phương. Tôi rất tốt với những người đối xử tốt với tôi. Nhưng khi người ta đối xử xấu, không công bằng hoặc lợi dụng tôi, tôi sẽ phản công rất mạnh. Đây là một rủi ro vì bạn sẽ làm cho tình hình càng tệ hại hơn. Vì vậy, tôi khuyên bạn không nên áp dụng phương thức này với tất cả mọi người. Theo kinh nghiệm bản thân, nếu bạn đấu tranh cho niềm tin của mình thì mọi việc cuối cùng sẽ tốt đẹp dù nó có thể khiến một số người xa lánh bạn.

Thực hiện lời hứa

Bạn không thể lừa dối mọi người trong một thời gian dài. Bạn có thể tạo nên sự thích thú, bạn có thể thực hiện những chiến dịch tiếp thị tuyệt vời để đạt được mọi thứ, và bạn có thể cường điệu đôi chút. Nhưng nếu bạn không thực hiện lời hứa, mọi người rồi cũng hiểu được sự thật về bạn.

Chi phí luôn là điều quyết định cuối cùng. Tôi may mắn vì tôi hoạt động trong một phân khúc thị trường rất đặc biệt, và tôi có đủ điều kiện tài chính để xây những tòa nhà tốt nhất. Tôi quảng cáo rất mạnh cho Trump Tower, nhưng tôi cũng đưa ra một sản phẩm tuyệt vời, xứng đáng với sự quảng cáo đó.

>> 5 bài học kinh doanh thú vị từ tỷ phú Donald Trump

Xem xét chi phí

Tôi chấp nhận chi tiền cho những gì cần phải mua, nhưng không chấp nhận chi nhiều hơn khoản tiền mình phải trả. Tiết kiệm và chi tiêu cẩn thận là những điều tôi học được từ bố tôi.

Nếu tôi cảm thấy nhà thầu tính giá cao, cho dù chỉ năm hay mười ngàn đô la, tôi sẽ điện thoại than phiền với họ ngay. Người ta thường nói với tôi: “Chỉ có ít tiền thôi mà, tại sao anh bực mình?”. Tôi trả lời ngay rằng chỉ tốn 25 cent tiền điện thoại nhưng tiết kiệm được mười ngàn đô la, ngày nào tôi không thể làm như thế thì ngày đó tôi chuẩn bị dẹp tiệm là vừa.

Vấn đề là bạn có thể có những ước mơ lớn, nhưng chúng sẽ không bao giờ là lớn nếu bạn không thể biến chúng thành hiện thực với một cái giá phải chăng.

Nếu bạn không chú ý thì ngay cả những công việc nhỏ cũng có thể vượt khỏi sự kiểm soát của bạn.

Hãy vui vẻ

Tôi không lừa dối bản thân mình. Cuộc sống là mong manh, và sự thành công không thể thay đổi được điều đó, có thể còn làm cho nó mong manh hơn nữa là khác. Bất kỳ điều gì cũng có thể thay đổi mà không báo trước. Đó là lý do tại sao tôi không xem những gì đã xảy ra là quá nghiêm trọng. Tiền không bao giờ là động cơ thúc đẩy mạnh đối với tôi, trừ phi nó là một cách để giữ thế mạnh. Sự thích thú thật sự là tham gia cuộc chơi.

Tôi không bỏ nhiều thời gian để lo lắng về những gì mà tôi đáng lẽ đã phải làm khác đi, hoặc về những gì sắp xảy ra. Nếu bạn hỏi tôi những thương vụ sẽ mang lại cái gì, tôi không chắc rằng mình sẽ có một câu trả lời hay, trừ phi tôi có thời gian thuận lợi để thực hiện chúng.

Tìm hiểu câu chuyện: Thị trường thực phẩm châu Á: Thách thức và xu hướng

Các công ty thực phẩm đã nhanh chóng đầu tư vào xu hướng này. Chẳng hạn, thương hiệu thức ăn nhanh toàn cầu McDonalds gần đây khởi xướng một chiến dịch truyền thông mạng xã hội nhằm phá bỏ những lo ngại về nguồn gốc các sản phẩm của họ. Thương hiệu này không chỉ giới thiệu các khía cạnh dinh dưỡng của thức ăn mà còn giới thiệu sự đa dạng trong thực đơn với những món tốt hơn cho sức khỏe vừa ra mắt trên toàn cầu, được xem là một phần của nỗ lực quảng bá những bữa ăn cân bằng hơn.

Thế nhưng, dù có những bước tiến dài trong phát triển kinh tế, khu vực này vẫn đang đối mặt và giải quyết một trong những vấn đề lớn nhất và cơ bản nhất nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống – đó là sự mất cân bằng dinh dưỡng ở diện rộng.

Chẳng hạn, châu Á vẫn là khu vực có tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị thiếu cân, chậm phát triển cao nhất thế giới. Những vấn đề này đặc biệt nghiêm trọng ở các nước kém phát triển hơn như Ấn Độ, Pakistan, Việt Nam và Campuchia.

>> Internet, người dùng, và kế hoạch marketing online của DN

Những nước phát triển hơn trong khu vực vẫn còn đối mặt nhiều thách thức liên quan đến dinh dưỡng. Các báo cáo gần đây cho thấy người dân Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc và Thái Lan đang tiêu thụ ngày càng nhiều chất béo, thịt, sữa và đường. Nếu không được kiểm soát, sự mất cân bằng dinh dưỡng sẽ để lại những ảnh hưởng lâu dài đối với vấn đề chăm sóc sức khỏe, ngân sách y tế cũng như năng suất lao động.

Phân phối và bán thực phẩm qua kênh kỹ thuật số

Tính đến tháng 11/2015, có khoảng 252 triệu người sử dụng internet trên khắp Đông Nam Á và con số này sẽ còn tăng khi mà chi phí tiếp cận internet xuống thấp hơn. Các công ty phục vụ cho thị trường trung lưu ở thế giới phát triển đang hướng đến châu Á và mang đến cho người tiêu dùng của khu vực này những sự chọn lựa đa dạng hơn.

Chẳng hạn, các công ty phương Tây đã “đi tắt đón đầu” qua kênh thương mại điện tử để tiếp cận và phân phối sữa bột công thức cho thị trường Trung Quốc sau vụ bê bối xảy ra đối với mặt hàng này vào năm 2008 làm cho 50.000 trẻ em phải nhập viện. Người tiêu dùng nước này đã đặt hàng sữa công thức trực tiếp qua các trang thương mại điện tử như Alibaba và Amazon.

Emmanuel Faber – CEO của Danone, tập đoàn thực phẩm toàn cầu, cho biết hiện có khoảng 30% sữa công thức dành cho trẻ em đang tiêu thụ ở thị trường Trung Quốc được đặt hàng qua internet. Faber cũng dự đoán rằng, với đà tăng trưởng của thị trường này, phương thức bán hàng xuyên lục địa từ châu Âu đến Trung Quốc sẽ được mở rộng nhiều hơn nữa trong tương lai.

>> Tận dụng lợi thế internet

Giáo dục về dinh dưỡng qua nền tảng công nghệ
Bên cạnh việc bán sản phẩm qua internet, một cách tiếp cận toàn diện nhằm giải quyết các vấn đề dinh dưỡng ở châu Á cũng yêu cầu người tiêu dùng cần được trang bị những kiến thức dinh dưỡng đầy đủ và chính xác.

Với những khu vực kinh tế phát triển hơn, họ cần biết nên bớt tiêu thụ cái gì và với những khu vực kém phát triển hơn thì nên tiêu thụ thêm cái gì.

Nhờ vào internet và mạng xã hội cũng như khả năng tiếp cận dễ dàng nguồn thông tin này, phần đông người tiêu dùng có thể nhận được các thông tin dinh dưỡng theo nhu cầu tiêu thụ và thói quen một cách nhanh hơn và rẻ hơn.

Thương hiệu này không chỉ giới thiệu các khía cạnh dinh dưỡng của thức ăn mà còn giới thiệu sự đa dạng trong thực đơn với những món tốt hơn cho sức khỏe vừa ra mắt trên toàn cầu, được xem là một phần của nỗ lực quảng bá những bữa ăn cân bằng hơn.

>> Thế giới sẽ có thêm 1 tỉ người dùng Internet mới

Các nhà bán lẻ thực phẩm và thực phẩm tươi sống cũng đang khai thác sự gia tăng của điện thoại thông minh và kết nối di động để cung cấp cho khách hàng thông tin về sản phẩm mà họ mua.

Năm 2015, chuỗi siêu thị Tesco Lotus ở Thái Lan đã đưa vào sử dụng hệ thống mã QR giúp khách hàng tiếp cận ngay chi tiết về nguồn gốc sản phẩm. Khi quét mã, khách hàng có thể xem trên điện thoại thông tin về giá trị dinh dưỡng và thành phần của sản phẩm.

Tesco Lotus hy vọng rằng khả năng tiếp cận ngay về nguồn gốc và thông tin dinh dưỡng của thực phẩm sẽ giúp người tiêu dùng có sự chọn lựa tốt hơn cho bữa ăn của họ.

Nhờ có thể tiếp cận nhanh hơn và dễ hơn với các nguồn thông tin này, người tiêu dùng hiện nay biết họ cần tìm gì ở thực phẩm và quan trọng hơn, loại thực phẩm nào phù hợp với họ.

Sự phát triển liên tục của internet và tỷ lệ tiếp cận được kỳ vọng khắp khu vực này đã mang lại cho ngành công nghiệp thực phẩm rất nhiều triển vọng hấp dẫn liên quan đến bán, phân phối và giáo dục kiến thức tiêu dùng.

Các nhà quan sát đã dự đoán về một sự thay đổi lớn trong cách thức mà mọi người tương tác với thực phẩm, do tính cá nhân hóa và sự kết nối mà thế giới đang trải qua.

Giới thiệu với bạn về 4 tư duy khác biệt của nhà lãnh đạo giỏi

"Cách đây vài năm, tôi có thuê một một nhà lãnh đạo làm việc cho công ty. Vị này đã dành 3 tháng để lập một chiến lược marketing công phu nhưng khi hỏi ra mới biết, ông chưa một lần thử nghiệm một chi tiết nhỏ nào ra thực tế", Thompson nhớ lại. Đối với ông, thành công chỉ đến với những người dám mơ lớn, chịu khó làm việc theo mục tiêu đã đề ra.

Donald Thompson là Chủ tịch, CEO của Creative Allies - một cộng đồng thiết kế trực tuyến nổi tiếng trong nhiều lĩnh vực gồm âm nhạc, hội họa, điện ảnh, với sự tham gia của hơn 150.000 nhà thiết kế cùng hơn 180.000 người hâm mộ. Ông còn được biết đến với vai trò là CEO của công ty công nghệ I-Cubed và là nhà đầu tư của Walk West.

Xuất thân không phải là dân công nghệ thông tin nên khi nhận lời đảm nhiệm vai trò CEO cho công ty công nghệ, Thompson từng rơi vào bế tắc vì không kết nối được với nhân viên của mình. Tuy nhiên, chính nhờ trải nghiệm này mà ông phát hiện ra những trở ngại tâm lý thường gặp của giới lãnh đạo, từ đó tìm cách vượt qua chúng.

Doanh nhân Donald Thompson

Dưới đây là 4 tư duy khác biệt của cácnhà lãnh đạo giỏi, dưới góc nhìn của CEO Thompson, được giới thiệu trên trang CNBC:

1. Nhà lãnh đạo nên được tôn trọng hơn yêu mến

Hình ảnh một nhà lãnh đạo được yêu mến với một người được cấp dưới nể sợ, cái nào sẽ tốt hơn? Đối với Thompson, ông chọn cách tỏ ra khó khăn nhưng được nhân viên tôn trọng.

Một trong những trở ngại tâm lý đối với nhiều lãnh đạo là họ muốn được mọi người yêu mến hơn là được tôn trọng. Thực tế, điều này không dễ thực hiện được bởi dù họ có chiếm được cảm tình của nhân viên thì vào những thời điểm ra những quyết định (sa thải nhân viên, khiển trách cấp dưới, phân công công việc,...), mối quan hệ tốt đẹp ấy ít nhiều cũng bị sứt mẻ.

>> Đừng là nhà lãnh đạo cô đơn

Công việc lãnh đạo thường gắn liền với nỗi cô đơn. "Có lần bố tôi, một huấn luyện viên bóng đá nghỉ hưu, nói thế này: Mỗi ngày ra sân tập luyện, các cầu thủ có thể không thích ta nhưng khi họ ghi bàn thắng đầu tiên và thăng tiến trong sự nghiệp, họ sẽ tôn trọng những điều ta đã giúp họ làm nên thành công", Thompson cho biết.

CEO này cho rằng việc nhà lãnh đạo càng cố tỏ ra thân thiện có thể khiến mọi chuyện trở nên phức tạp, thậm chí ảnh hưởng tới kết quả công việc chung. Có không ít nhà lãnh đạo không đủ dũng khí ra quyết định đúng đắn chỉ vì không muốn làm phật lòng cấp dưới.

>> 10 phẩm chất của nhà lãnh đạo dễ mến

2. Thành công lớn luôn bắt đầu từ những việc nhỏ

Nhiều người dám mơ lớn nhưng không bao giờ đạt được giấc mơ đó vì không bắt tay vào làm hoặc không đủ kiên nhẫn theo đuổi chúng, bắt đầu từ những việc nhỏ nhất.

>> 6 phẩm chất quan trọng của nhà lãnh đạo thành công

3. Không có ngày nào là tồi tệ

Một trong những khả năng quan trọng của nhà lãnh đạo giỏi là phân biệt rõ ràng giữa việc công và việc tư. Họ hạn chế để những vấn đề ngoài lề ảnh hưởng đến công việc, không để cảm xúc cá nhân chi phối lúc ra quyết định.

Những nhà lãnh đạo giỏi mà Thompson quen chia sẻ, lúc gặp khó khăn họ thường có một câu thần chú: "Không có ngày nào là tồi tệ".

Tuy nhiên, nói thế không có nghĩa bạn phải ép bản thân tỏ ra bình thản trước mọi chuyện. CEO Creative Allies nhận định, nhà lãnh đạo cần biết rút kinh nghiệm sau thất bại và áp dụng bài học đó để thành công.

>> 3 tình huống nhà lãnh đạo nên giữ im lặng

4. Có thể sợ hãi nhưng nên biết cách xác định rủi ro

"Không ai trên đời là không sợ bất cứ điều gì. Nếu có thì họ chỉ đang tỏ vẻ như thế. Do đó, nếu bạn cảm thấy lo sợ khi gặp khó khăn, điều bạn cần làm là lấy lại bình tĩnh, xoa dịu cảm giác lo sợ, sau đó phân tích vấn đề để xác định đúng những rủi ro có thể xảy đến", ông nói.

Đừng để cảm giác thiếu tự tin ảnh hướng đến việc xác định những rủi ro thực sự đối với doanh nghiệp.

Thứ Bảy, 10 tháng 12, 2016

Tìm hiểu câu chuyện: Đơn độc tư nhân

Bà Hàn Thị Yến, Phó tổng giám đốc hãng vận tải Kumho Samco, cho rằng, doanh nghiệp vận tải ô tô chia làm hai loại: có thương hiệu và chủ xe nhỏ, hợp tác xã, nhưng xe vào trạm dừng nghỉ đa phần thuộc nhóm đầu. Nếu một doanh nghiệp vận tải đầu tư trạm dừng nghỉ thì sẽ khó tạo ra lợi nhuận khi chỉ phục vụ “đội xe nhà”. Còn nếu doanh nghiệp ngoài ngành tham gia đầu tư thì phải liên kết với các hãng xe, khiến chi phí dịch vụ đội lên.

Doanh nghiệp đầu tư xây dựng trạm dừng nghỉ đa phần hoạt động trong lĩnh vực vận tải hành khách và du lịch. Chính vì vậy, doanh thu của những công ty như Mai Linh, Rạng Đông, Tâm Châu, Trung Thủy... chủ yếu từ khách hàng ruột, nên lợi nhuận chưa đạt như kế hoạch.
Doanh thu quá thấp

Trạm dừng nghỉ Mekong

Tháng 4/2009, Công ty TNHH một thành viên Tín Nghĩa đầu tư 70 tỷ đồng xây dựng trạm dừng chân Tân Phú tại huyện Tân Phú, Đồng Nai trên khu đất 3,3ha thuộc quốc lộ 20, cách Đà Lạt 160km và cách TP.HCM 150km. Ngoài những hạng mục thông thường như khu vệ sinh, khu bán hàng lưu niệm, cây xăng, trạm dừng Tín Nghĩa có khu nhà nghỉ 24 phòng, hai nhà hàng khá lớn. Đặng Quang Vinh, Giám đốc Trạm dừng chân Tân Phú, cho biết, doanh thu của Trạm chỉ vào khoảng 2 tỷ đồng/tháng, trong đó 70% là doanh thu từ cây xăng, với lượng tiêu thụ 6.000 lít/ngày, còn đa phần các hoạt động khác vẫn cầm chừng.

Nếu như doanh thu của Tín Nghĩa nhờ vào kinh doanh xăng dầu, thì với các hãng xe có đầu tư trạm dừng nghỉ chỉ thành công nếu có đội xe hùng hậu. Chính vì vậy, hãng xe Tô Châu chạy tuyến TP.HCM - miền Tây khi còn thời hoàng kim đã mạnh dạn đầu tư một trạm dừng nghỉ tại tỉnh Tiền Giang. Nhưng sau đó, do khó khăn, số lượng đầu xe của hãng bị cắt giảm, kết quả là Tô Châu đã phải chuyển nhượng trạm này cho Mai Linh.

Tại miền Bắc, Tổ chức Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) đã hỗ trợ xây dựng ba trạm dừng nghỉ từ 5.000 - 7.000m2 tại Hòa Bình, Ninh Bình, Bắc Giang, và đã được đưa vào sử dụng trong năm 2009. Cả ba trạm đều có phòng nghỉ ngơi, nhà vệ sinh, gian hàng giới thiệu sản phẩm, hàng hóa đặc sản của địa phương, có thể phục vụ được hàng trăm lượt hành khách nghỉ ngơi, ăn uống. Mức đầu tư trung bình cho mỗi trạm khoảng 10 tỷ đồng. Thế nhưng, sau khi khai trương, doanh thu từ trạm Ninh Bình chỉ đạt 8 triệu đồng/tháng (1.000 khách); Hòa Bình 11 triệu đồng/tháng (2.500 khách).

Đơn độc tư nhân

Hai năm qua, JICA đã chi 4 triệu USD để cùng Cục Đường bộ Việt Nam phối hợp nghiên cứu, lập quy hoạch tổng thể trạm dừng nghỉ dọc đường và xây dựng ba trạm dừng nghỉ thí điểm như vừa nêu. Ông Đỗ Xuân Hoa, chuyên gia của JICA tại Việt Nam, cho biết, đến nay, ngoài ba dự án do JICA tài trợ, các trạm dừng nghỉ ở Việt Nam đều do tư nhân đầu tư, trong đó có nhiều trạm thành công như trạm dừng nghỉ Bù Đăng - Bình Phước của Doanh nghiệp tư nhân Rạng Đông, trạm Cà Ná - Ninh Thuận, Cái Bè - Tiền Giang của Tập đoàn Mai Linh, Doanh nghiệp tư nhân Minh Dũng ở Bình Thuận, trạm nghỉ Vĩ Lâm ở Khánh Hòa...Nhưng số doanh nghiệp thành công còn quá ít.

Tín Nghĩa vẫn chưa thành công với trạm dừng nghỉ

Vì sao có tình trạng này? Ngoài việc thiếu chính sách hỗ trợ của các cấp chính quyền, như đến nay vẫn chưa có văn bản nào quy định về việc xây dựng trạm dừng thì nên tổ chức dân cư Việt Nam không tập trung, đường giao thông đến đâu thì hai bên đường dân cư xây dựng nhà ở và cũng là cơ sở kinh doanh, tạo nên mạng lưới hàng quán phức tạp, kết hợp với thói quen của nhiều người Việt Nam không quan tâm đến chất lượng dịch vụ, mà chỉ quan tâm đến giá rẻ, nên khi các trạm dừng nghỉ đầu tư lớn, sẽ không thu hút được khách.

Người lái xe luôn gắn bó với những quán ăn bên đường để được hưởng lợi một phần thông qua việc khách sử dụng dịch vụ tại quán. Chính vì vậy mới diễn ra cảnh hành khách vào trạm dừng nghỉ ở Ninh Bình được hưởng quyền nghỉ ngơi, vệ sinh miễn phí, nhưng vẫn rất ít người vào. Ngay các tài xế xe tải cũng chỉ vào quán phở ngay bên cạnh, thậm chí đi vệ sinh bên ngoài. Hoặc nếu có vào, thì hầu hết cũng chỉ là vào tham quan và đi vệ sinh sau khi đã ăn uống tại nhà hàng bên cạnh.

Ông Đỗ Xuân Hoa cho rằng, tư nhân đầu tư vào trạm dừng nghỉ ở Việt Nam quá đơn độc. Tại Nhật Bản, phần lớn những công trình này do chính phủ đầu tư và giao cho một đơn vị khai thác, hằng năm được Nhà nước thông qua chính quyền địa phương cấp tỉnh hoặc thành phố cấp kinh phí duy tu, bảo dưỡng. Kinh phí đầu tư cho những nội dung trên chiếm khoảng 60% tổng kinh phí cho trạm dừng nghỉ, 40% kinh phí còn lại được người đứng ra kinh doanh đầu tư và khai thác. Các trạm dừng nghỉ chỉ phục vụ ăn uống, nghỉ ngơi, bán một số sản phẩm. Việc sử dụng các dịch vụ như vệ sinh, bãi đỗ xe, lấy thông tin từ mạng... hoàn toàn miễn phí.

Nhật Bản hiện có 1.600 trạm cho xe và người dừng nghỉ, các trạm thường cách nhau 50 - 100km. Các trạm dừng nghỉ này thường gắn với cảnh quan môi trường, những khu du lịch sinh thái.

Khám phá câu chuyện :Lối riêng

Ông Hồ Đình Hoàng Minh, Giám đốc dự án phát triển hệ thống trạm dừng nghỉ Mai Linh, giải thích, do tình hình suy thoái kinh tế nên Tập đoàn không tránh khỏi khó khăn về tài chính. Nguồn vốn đầu tư một trạm là rất lớn, nên Mai Linh không thể cùng một lúc xây dựng các trạm trên toàn quốc. Vì vậy, Mai Linh sẽ đầu tư theo mô hình “cuốn chiếu”. Trước tiên là trong thời gian tới sẽ xây dựng thêm trạm bảo hành, cứu hộ các phương tiện giao thông; mở rộng hệ thống cung cấp xăng dầu, kinh doanh gas phục vụ người dân trong vùng; xây dựng tiếp nhà bảo trì phương tiện vận tải, nhà nghỉ, massage và thư giãn, trung tâm thông tin, máy ATM, văn phòng điều hành, khu resort tại hai trạm ở Ninh Thuận và Tây Ninh.

Đầu tư lớn: Không dễ

Năm 2008 là thời điểm nhiều dự án trạm dừng nghỉ lớn được đồng loạt công bố. Gây sốc nhất là Tập đoàn Ô tô Việt Nam - Vinamotor đã kết hợp cùng Công ty cổ phần Bảo hiểm AAA thành lập Công ty cổ phần Dịch vụ Công nghiệp ô tô Việt Nam - AAA Logistics (AAA&Vinamotor), với “siêu dự án” là chuỗi trạm dừng nghỉ trải dài trên các trục quốc lộ 1A, 6, 8 và 91 với tổng vốn đầu tư 20.740 tỷ đồng.

Theo quảng cáo, mỗi trạm sẽ được quy hoạch 30ha, vốn đầu tư 700 tỷ đồng, bao gồm các hạng mục như cây xăng, nhà hàng, bến bãi, đặc biệt có thêm bệnh viện, bãi đáp trực thăng. Song song đó, Chính phủ đồng ý cho phép AAA&Vinamotor được quyền tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, phát hành cổ phiếu cho đầu tư kỹ thuật và vận tải, thu hút vốn của các đối tác trong dự án.

Đặc biệt, tất cả 38 trạm dừng chân với diện tích 30ha mỗi trạm đều được giao đất và miễn tiền sử dụng đất. Theo như thông báo cụ thể của Công ty, giai đoạn đầu (2008-2010) sẽ xây dựng 11 trạm dừng chân dọc theo quốc lộ 1A, từ Hà Nội đến TP.HCM, với tổng vốn đầu tư dự kiến 10.300 tỷ đồng. Giai đoạn hai (2010-2015) sẽ phát triển 27 trạm còn lại.

Nhưng đã qua một năm sau thời điểm công bố dự án, tính đến nay, AAA&Vinamotor cũng chỉ mới triển khai sơ bộ được vài điểm với quy mô hoàn toàn không như công bố. Theo giới đầu tư, sở dĩ Công ty này “mạnh miệng” công bố dự án nhằm đánh bóng thương hiệu, thúc đẩy việc huy động vốn. Thứ đến là việc xin giao đất ở địa phương với diện tích trung bình 30ha hoàn toàn không dễ dàng.

Xét về quy mô và số lượng, Tập đoàn Mai Linh được xem là dẫn đầu về đầu tư trạm dừng nghỉ với ba trạm Cái Bè - Tiền Giang rộng hơn 4ha, Cà Ná - Ninh Thuận rộng 15ha, Suối Sâu - Tây Ninh rộng 1,5ha. Cả ba trạm đều đầy đủ các hạng mục như nhà hàng, nhà rửa và chỗ đậu xe, trạm xăng, nhà nghỉ qua đêm, tổng đầu tư 92 tỷ đồng. Nhưng số lượng này chưa đúng với mong đợi ban đầu của Mai Linh khi công bố kế hoạch đầu tư 106 trạm nghỉ trên toàn quốc.

Hiện nay, Tập đoàn Mai Linh đang đầu tư hai trạm tại Quảng Bình và Lao Bảo (Quảng Trị) theo tiêu chuẩn mà JICA đã tư vấn. Sau đó sẽ tiếp tục đầu tư các trạm dừng nghỉ đã đề ra. Để hoàn thành mục tiêu đã đề ra, ngoài nguồn vốn nội tại, Mai Linh sẽ liên doanh với các đối tác trong và ngoài nước để cùng kinh doanh và khai thác các trạm dừng nghỉ này.

Tránh lối mòn

Năm 2005, Công ty Trung Thủy tạo sự ngạc nhiên khi đầu tư 25 tỷ đồng xây dựng trạm dừng nghỉ Mekong rộng 1,2ha tại Tiền Giang. Suốt tuyến đường TP.HCM đi các tỉnh miền Tây, đã có hàng loạt trạm dừng chân nhỏ phục vụ hành khách, chủ yếu ở khâu vệ sinh, ăn uống, như Hiệp Thành Phát, Minh Phát, Vân Mập..., thì Trung Thủy lại xây dựng một trạm nghỉ theo mô hình resort gồm ba nhà tròn, trong đó diện tích dành cho cây xanh chiếm tới 65% là khá mạo hiểm. Nhưng chỉ sau đó ít lâu mới vỡ lẽ vì sao Công ty dám đầu tư lớn và lại đầu tư bài bản như vậy, bởi đa phần khách dừng ở đây là khách nước ngoài, trong đó khá đông khách Nhật của các công ty du lịch có mối quan hệ thân thiết với Trung Thủy.

Bà Dương Thanh Thủy, Chủ tịch HĐQT Công ty Trung Thủy, cho biết, đúng là ban đầu để tạo sự an toàn, bà đã chuẩn bị sẵn nguồn khách quốc tế cho trạm của mình. 80% khách du lịch nước ngoài đi miền Tây đều ghé ăn uống, vệ sinh, mua sắm tại Mekong. Nếu như hành khách ghé các trạm dừng chân khác chỉ 20 - 30 phút, thì thông thường khách ở lại Mekong ít nhất là 1 giờ đồng hồ. Bà Thủy cho rằng, tập trung vào khách ngoại chính là bước chuẩn hóa khâu phục vụ, còn khách nội địa mới chính là mục tiêu mà bà nhắm tới. Ngày trước, khách của các hãng xe không dám ghé Mekong vì sợ trả giá đắt. Nhưng dần dần họ đã thay đổi cách nhìn. Thực ra, trong khi các quán bên đường, một đĩa cơm bán 20.000 đồng, thì trạm Mekong cũng chỉ bán với mức giá 23.000 - 25.000 đồng. Còn doanh thu lớn nhất lại là từ hàng hóa khách hàng mua đem theo. Chính vì vậy, từ ba năm nay, khách người Việt ghé trạm đã vươn lên 50%.

Sự thành công của Mekong mới chỉ là thử nghiệm. Với hai dự án lớn đang triển khai tại Long Thành - Đồng Nai rộng 7ha, đầu tư 120 tỷ đồng và Đà Nẵng rộng 8ha, đầu tư 95 tỷ đồng, Công ty Trung Thủy sẽ chính thức gia nhập nhóm doanh nghiệp dẫn đầu về đầu tư trạm dừng nghỉ. Bà Dương Thanh Thủy cho biết, vẫn lấy mô hình Mekong làm chuẩn, nhưng sẽ nâng cấp hai trạm dừng nghỉ mới. Tại Đà Nẵng sẽ có thêm nhà nghỉ qua đêm và cây xăng, bảo dưỡng xe và có dịch vụ cho du khách tập nấu ăn. Trạm dừng nghỉ này đáng lẽ đã tiến hành sớm để cuối năm 2009 khánh thành, nhưng bị bão nên phải dời đến 2010.

Riêng trạm Long Thành cuối 2010 sẽ khai trương. Nơi đây có trung tâm hội nghị với sức chứa khoảng 500 người, làng nghề truyền thống Đông Nam bộ, liên kết với Donafood xây dựng lò bánh mì đúng cách. Bà Thủy cho biết, 50% khách hàng cho trạm ở Đà Nẵng sẽ là khách nội địa, trong khi Long Thành là 70%. Mức giá dành cho khách hàng nơi đây sẽ rẻ hơn trạm Mekong 20%, đồng thời kèm theo nhiều dịch vụ mới như rửa xe miễn phí, tặng 5 lít xăng nếu xe có 50 khách trở lên...

Nâng cấp đúng tiêu chí “dừng và nghỉ” là hướng đi của các doanh nghiệp đã đầu tư vào trạm dừng nghỉ. Ông Đặng Quang Vinh cho biết, dù chưa đạt được doanh thu cao, nhưng Tín Nghĩa sẽ tiếp tục đầu tư thêm cho trạm dừng Tân Phú. Theo dự kiến, giai đoạn 2 của trạm dừng nghỉ này được tỉnh Đồng Nai quy hoạch thêm 38ha đất bên cạnh để xây dựng khu du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng. Hiện Tín Nghĩa cũng đang đầu tư xây dựng trạm dừng chân Xuân Lộc trên quốc lộ 1A với vốn đầu tư ban đầu dự kiến 43 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Thanh Tâm, Giám đốc Công ty TNHH Rạng Đông, cũng cho biết, sau khi xây dựng được hai trạm dừng nghỉ trên hai tuyến TP.HCM đi Vũng Tàu và Buôn Ma Thuột từ năm 2004, Công ty sắp đưa vào hoạt động thêm một trạm tại thành phố Buôn Ma Thuột nằm trên quốc lộ 14 thuộc địa bàn Dăk Lăk. Ông Tâm cho rằng, là một hãng vận tải lớn, dù đã cố gắng nâng cấp chất lượng phục vụ trên xe, liên kết với các quán ăn dọc đường, nhưng ông vẫn nghe phàn nàn nhiều từ hành khách. Chính vì vậy, Rạng Đông chỉ còn cách tự đứng ra đầu tư trạm dừng nghỉ. Khó khăn lớn nhất mà ông gặp phải chủ yếu là chính sách từ địa phương.

Chia sẻ với bạn vấn đề: Ngoại giảm, nội tăng

Ở nhiều địa phương, ngành du lịch cũng chủ động tham gia các chương trình xúc tiến quảng bá du lịch, tổ chức các hội nghị xúc tiến du lịch cùng với các hãng hàng không, lữ hành quốc tế, triển khai các biện pháp kích cầu du lịch, làm mới và đa dạng các sản phẩm du lịch. Điển hình như tỉnh Lào Cai đã mở thêm một số sản phẩm du lịch mới như khám phá Phanxipan, đua ngựa Bắc Hà... Tỉnh Phú Yên đầu tư xây dựng tuyến đường du lịch phía Bắc cầu An Hải - gành Đá Đĩa...

... Sự sút giảm số lượng khách nước ngoài còn nằm ở những khó khăn chủ quan, như giao thông chưa thuận lợi, giá dịch vụ cao, ô nhiễm môi trường, thiên tai...

Khó khăn chồng chất

Lý giải nguyên nhân khiến lượng khách quốc tế đến Việt Nam giảm, ông Võ Anh Tài, Giám đốc Công ty Dịch vụ lữ hành Saigontourist cho biết, nếu 2003 chịu ảnh hưởng của dịch bệnh SARS và 1997 bị ảnh hưởng suy thoái kinh tế châu Á thì năm Kỷ Sửu vừa qua có cả hai yếu tố này: đại dịch cúm A/H1N1 lẫn khủng hoảng kinh tế thế giới. Song song đó, nhiều đợt bão lũ hoành hành khiến cả tuyến du lịch biển Việt Nam, du lịch di sản gần như ngưng trệ...

Khách nội địa tăng mạnh tại các di tích văn hóa - lịch sử - Ảnh: Phương Hà

Tỷ giá thay đổi trong năm 2009 cũng ảnh hưởng không ít đến doanh thu của ngành du lịch. Giá ngoại tệ thay đổi dẫn đến giá tour tăng cao. Không ít công ty du lịch đã bị khách hàng hủy tour vì giá. Một số công ty du lịch của Nhật còn so sánh, giá phòng ở Việt Nam cao hơn một số nước trong khu vực, trong khi chất lượng vẫn giậm chân tại chỗ đã làm cho lượng khách Nhật giảm 7%.

Theo ông Tâm Thiện, Giám đốc Công ty Du lịch Rồng Đông Dương, suy thoái kinh tế toàn cầu chỉ là một trong những lý do nhưng không phải là nguyên nhân chính, bởi năm 2009, trong khi Việt Nam chỉ đón được gần 4 triệu khách quốc tế, thì Thái Lan đón 15 triệu, Malaysia 22 triệu, Indonesia 6,3 triệu và Trung Quốc 126 triệu khách.

Điều này cho thấy sụt giảm của số lượng khách nước ngoài còn nằm ở những khó khăn chủ quan, như giao thông chưa thuận lợi, giá dịch vụ cao, ô nhiễm môi trường, thiên tai. Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Việt Nam đánh giá, hiện chất lượng dịch vụ du lịch nhiều nơi còn thấp. Môi trường của các điểm đến nổi tiếng như Sa Pa, Hạ Long, Đà Lạt... đang bị xâm hại trầm trọng, không giữ được nét đẹp ban đầu.

Linh hoạt xoay xở

Phán đoán trước tình hình khó khăn, năm 2009, Tổng cục Du lịch đã đưa ra nhiều giải pháp, chính sách kích cầu du lịch, Chương trình Ấn tượng Việt Nam đã thu hút 101 doanh nghiệp lữ hành để có thể cung cấp hơn 300 tour giảm giá từ 30 - 50%. Hơn 120 khách sạn từ 1 - 5 sao mạnh dạn giảm giá phòng đến 30%. Về phía đơn vị vận chuyển, Vietnam Airlines cũng đã giảm giá vé tới 60% trên một số đường bay nội địa...

Năm 2009 cũng là năm Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch tổ chức hàng loạt sự kiện để thu hút khách quốc tế như Liên hoan Diều quốc tế tại Vũng Tàu, Lễ hội Hoa Đà lạt, Hội thi Pháo hoa Đà Nẵng, Lễ hội Biển Nha Trang, Festival Cồng chiêng quốc tế tại Gia Lai, Tuần Văn hóa - Du lịch Mekong - Nhật Bản tại Cần Thơ... Nhiều chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp lữ hành trong nước tham gia hội chợ, hội thảo, các sự kiện du lịch cũng được tiến hành nhằm tìm kiếm khách hàng tại các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Nhật Bản, Pháp, Úc, New Zealand, các nước ASEAN cũng như thị trường mới là Nga, Hàn Quốc, Đài Loan và các nước Đông Âu, Trung Đông, Bắc Mỹ.

Tại lễ tổng kết một năm thực hiện chương trình Ấn tượng Việt Nam cuối tháng 1 vừa qua, các lãnh đạo trong ngành du lịch thừa nhận, tính liên kết giữa các đơn vị, ngành, địa phương chưa đồng đều.

Có nhiều doanh nghiệp vận chuyển, nhà hàng, khách sạn... không giảm giá hoặc giảm rất ít và không đúng thời hạn của chương trình, hoặc còn e ngại việc giảm giá sẽ tác động đến tâm lý khách hàng về chất lượng sản phẩm cũng như thương hiệu của đơn vị.

Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp liên doanh vẫn đứng ngoài cuộc, một số địa phương không tích cực, cụ thể như Hà Nội còn tăng phí các điểm tham quan. Điều này có phần ảnh hưởng đến sự phát triển chung.

Các công ty lữ hành cũng tích cực đưa ra hàng loạt sản phẩm du lịch khuyến mãi, tổ chức các sự kiện thu hút khách du lịch, như: Saigontourist phối hợp với các hãng hàng không quốc tế quảng bá du lịch Việt Nam trên các chuyến bay thông qua các ấn phẩm bằng tiếng Anh phát miễn phí cho hành khách; Vietravel, ngoài việc giảm giá tour còn đưa ra mức bồi thường cao nhất cho du khách là 75.000 USD/khách khi có dịch cúm A/H1N1...

"Trái ngọt" bất ngờ

Mặc dù không thu hút được nguồn khách ngoại quốc như mong muốn, nhưng những cố gắng của ngành du lịch, đặc biệt là việc tập trung phát triển du lịch nội địa đã đạt được hồi đáp khá nhiệt tình từ khách hàng trong nước. Nhờ thế, lượng khách trong nước từ 20,8 triệu lượt người năm 2008 tăng lên 25 triệu lượt người năm 2009.

Đại diện Công ty Vietravel cho biết, từ 30/12/2009 - 6/1/2010, các điểm đến nằm trong tuyến liên hoàn với Đà Nẵng là Hội An - Huế - Phong Nha không còn phòng nên các hãng lữ hành không thể đưa khách đi. Resort Furama Đà Nẵng cũng tiết lộ, khách nội địa luôn chiếm 15% tổng lượng khách của khu nghỉ dưỡng này. Ở Golden Sand Resort & Spa (Hội An), lượng khách Việt Nam chiếm 50 - 60%, cao điểm vào dịp lễ đến 90%.

Ông Đỗ Quốc Thông, Phó tổng giám đốc Công ty Du lịch Bến Thành phấn khởi cho biết, trong thời điểm khách quốc tế giảm theo tỷ lệ chung từ 20 - 25%, thì lượng khách nội địa của Benthanh tourist tăng 30%. Nhờ tăng cường khai thác khách đoàn, khách MICE (du lịch kết hợp khen thưởng, hội nghị, hội thảo và triển lãm) từ các nhà máy, xí nghiệp, trường học..., nên doanh thu của đơn vị này vẫn tăng trưởng.

Có thể nói, về cơ bản, sự năng động đã cứu ngành du lịch trong giai đoạn khó khăn nhất. Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng, sự phát triển du lịch nội địa hiện nay là chưa bền vững bởi khách nội địa chủ yếu chọn điểm đến là nước ngoài, cụ thể là Thái Lan, Singapore, đặc biệt ngày càng đi xa hơn các nước ASEAN và Trung Quốc như Mỹ, Úc, châu Âu, Nhật, Hàn... Nhưng muốn tăng lương khách này, còn cần những điểm đến mới và giá rẻ hơn so với tour trong nước.

Chia sẻ cùng bạn về việc làm định vị khách hàng

Ông Lại Minh Duy, Giám đốc Công ty cổ phần Dịch vụ Du lịch và Thương mại TST cho biết, tuy hơn 10 năm phục vụ thị trường du lịch trong nước, nhưng TST cũng phải định vị lại khách hàng, chú trọng khách lẻ chứ không chỉ đoàn khách MICE như những ngày đâàu. Chính điều này giúp thương hiệu TST ngày càng phát triển, doanh thu ngay trong hai năm 2008-2009 đều trên 150%.

Tìm lại nội lực

Không quá lời khi nói rằng, thị trường nội địa đã cứu ngành du lịch Việt Nam trong giai đoạn khó khăn vừa qua.

Ông Đỗ Tuấn Hùng Mạnh, Giám đốc điều hành Khu du lịch Mỏm Đá Chim (Bình Thuận) cho biết, trước đây, đối tượng của khu nghỉ dưỡng này là khách Nga, Tây Ban Nha và các nước Đông Âu nên hấu hết các gói phục vụ đều xây dựng trên quy chuẩn dành cho người nước ngoài, giá tính theo USD. Năm 2008 và đầu năm 2009, lượng khách nước ngoài đến Mỏm Đá Chim giảm mạnh.

Du khách nước ngoài chọn đồ lưu niệm tại phố cổ Hội An - Ảnh: Lão Phương

Doanh thu của đơn vị có lúc xuống mức âm. Trong bối cảnh đó, Mỏm Đá Chim đã phải xác định lại đối tượng khách hàng, từ đó giảm giá phòng, thiết kế lại dịch vụ, chọn đầu bếp, làm lại thực đơn theo khẩu vị người Việt... để thu hút khách nội địa. Việc niêm yết giá, thanh toán tại đây cũng sử dụng tiền Việt.

Cùng với doanh nghiệp trong nước, các doanh nghiệp nước ngoài cũng chọn thị trường bản địa để phục vụ trong tình hình mới. Ngoài chương trình giảm giá phòng theo chính sách kích cầu du lịch, các khách sạn cao cấp tại TP.HCM đều có chương trình riêng để thu hút khách hàng mới: dân địa phương.

Nhanh chân nhất là Renaissance Riverside Sài Gòn với việc mở rộng các dịch vụ phụ trợ như Spa massage hương liệu, phòng họp chất lượng cao... Ông Mark Van Der Wielen, Tổng giám đốc khách sạn Renaissance Riverside Sài Gòn cho biết: “Chúng tôi đã có dịch vụ spa từ trước. Thời điểm khó khăn, chúng tôi nâng cấp, mở rộng dịch vụ này, hướng đến phục vụ khách địa phương, không cư trú tại khách sạn”.

Việc định vị lại khách hàng thể hiện rõ nhất ở các đơn vị dịch vụ lữ hành, bởi không thể đón được nhiều khách ngoại, hầu như đơn vị nào cũng đưa ra những chương trình du lịch hấp dẫn thu hút khách nội địa. Fiditour khởi động lại và khai thác sâu hơn các tour kén khách, kén thời gian, các di sản miền Trung và miền Bắc. Benthanh tourist tập trung thêm cho các tour truyền thống "Theo chân Bác", nhân văn, sinh thái, môi trường...

Theo đánh giá của các công ty du lịch, lượng khách giảm chủ yếu ở nhóm đối tượng có thu nhập cao. Vì vậy, ở một số địa phương, ngành du lịch đã quan tâm đặc biệt đến nhóm khách có thu nhập trung bình. Kết quả là phần lớn nhóm khách nội địa này trong năm 2009 đã làm cho doanh thu của các đơn vị du lịch đạt mức ổn định đến tăng. Cụ thể ở An Giang, trong khi khách quốc tế giảm tới 25% thì khách nội địa lại tăng 6%, doanh thu tăng 38%, tỉnh Kiên Giang khách quốc tế giảm 12%, khách nội địa tăng 21% và doanh thu tăng 28%; hoặc tại Hà Nội, khách nội địa tăng khoảng 20%, các nơi khác như Đồ Sơn, Sa Pa, Hạ Long... lượng khách nội địa tăng trung bình 30 - 35%.

Định vị khách hàng

Thực tế, quay lại, chú trọng phục vụ khách hàng trong nước không phải là chuyện mới. Ông Võ Anh Tài, Giám đốc Công ty Dịch vụ lữ hành Sài Gòn Tourist tiết lộ, từ năm 2003, sau dịch SARS, chứng kiến sự sụt giảm đáng kể của khách nước ngoài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến doanh thu, Công ty đã xác định lại phương hướng phát triển.

Cụ thể là phải lấy lại thị trường trong nước song song với giữ chân khách ngoại cũng như đưa khách nội ra nước ngoài. Do có “diễn tập” từ trước nên khi đối mặt với khủng hoảng kinh tế thế giới, cúm A/H1N1... Saigontourist kịp thời đưa ra các chương trình du lịch tiết kiệm IKO. Năm 2009, doanh thu của Saigontourist đạt 1.036 tỷ đồng, phục vụ hơn 270.000 lượt khách, trong đó, khách nội địa chiếm 2/3.

“Du lịch là ngành nhạy cảm, bất cứ yếu tố nào, như dịch bệnh, chính trị, an ninh xã hội... cũng có thể tác động đến khách hàng, nhưng khách hàng trong nước là người hiểu rõ tình hình bản địa nhất nên yếu tố trở ngại tâm lý ở họ ít hơn khách nước ngoài. Đây là nguồn khách hàng bền vững”- ông Tài xác nhận.

Chưa tròn một năm sau khi định vị lại khách hàng, doanh thu của Mỏm Đá Chim đã tăng do lượng khách tăng đều đặn. Đây cũng là kết quả chung của những đơn vị du lịch biết bám thị trường nội địa. Kinh tế thế giới đang hồi phục, năm 2010 sẽ là thời điểm thuận lợi hơn cho việc phát triển du lịch tại Việt Nam. Tuy nhiên, như lời của ông Lại Minh Duy, nếu ngành du lịch Việt Nam không kịp thời đầu tư vào các sản phẩm du lịch mà cứ khai thác mãi những gì đang có thì nguy cơ sụt giảm lượng khách là rất lớn, kể cả khách trong nước.

Cùng tìm hiểu về thị trường lớn nhưng khó

Nếu mỗi năm, Việt Nam nhập khẩu từ 150 - 200 triệu USD tinh dầu, hương liệu cho ngành mỹ phẩm, thì kim ngạch nhập khẩu hương liệu phục vụ sản xuất thực phẩm trong nước còn cao hơn nhiều. Nghịch lý ở chỗ, nguồn nguyên liệu trái cây trong nước dồi dào, xuất khẩu thường xuyên ứ đọng, rớt giá, nhưng chẳng mấy doanh nghiệp tận dụng nguồn “vàng xanh” này để chế biến hương liệu. Các vùng đất còn trống, hoang hóa có thể trồng cây khai thác tinh dầu lại không được dùng đến.

Trong ngành sản xuất thực phẩm, nước giải khát và bánh kẹo là hai sản phẩm sử dụng hương liệu nhiều nhất. Thế nhưng, đa phần các doanh nghiệp lớn đều chọn nguồn hương liệu nổi tiếng quốc tế, trong khi các cơ sở nhỏ lại chọn nguồn hàng có giá rẻ.

Dồi dào nguồn cầu...

Ông Nguyễn Tri Bổng, Phó tổng giám đốc Công ty Nước giải khát Tribeco cho biết, hiện nay, 95% doanh nghiệp sản xuất nước giải khát, thực phẩm sử dụng hương liệu công nghiệp, gồm hai loại: hương liệu kết tinh từ cây cỏ và hương liệu sản xuất công nghiệp. Riêng lĩnh vực nước giải khát, hương liệu sử dụng nhiều, gồm hương cà phê, trà xanh, trà đen, sen, lài, bông cúc; hương cam, vải, táo, kiwi, âu, dâu rừng, cam, nho, cola, mãng cầu, xá xị, chanh... Trong lĩnh vực thực phẩm, các hương liệu dùng nhiều trong các loại mì ăn liền có hương tôm, cua, thịt bò, thịt heo; các loại bánh có hương bơ, cam, dâu; các loại nước chấm có hương nước mắm, hương cà cuống...

Doanh nghiệp sản xuất nuoc1 giải khát rất muốn chủ động được nguồn hương liệu trong nước

Theo ông Nguyễn Đặng Hiến, Tổng giám đốc Công ty Bidrico, yếu tố hương liệu trong ngành giải khát chiếm 15% giá thành sản phẩm. Mỗi năm, Bidrico dành hàng chục tỷ đồng cho nguyên liệu hương liệu.

Tính toán kỹ hơn, một giám đốc doanh nghiệp nước giải khát có tiếng tại TP.HCM cho biết, giá chi phí nguyên liệu của một két nước ngọt chỉ khoảng từ 10.000 - 12.000 đồng, trong đó, đường chiếm từ 8.000 - 9.000 đồng, hương liệu và chất bảo quản chiếm khoảng 2.000 - 3.000 đồng. Giá một thùng nước ngọt lon khoảng 40.000 đồng (gấp bốn lần nước ngọt chai vì tốn thêm tiền vỏ lon). Các loại trà xanh, nước ép trái cây, nước đậu nành giá gấp 2 - 3 lần nước ngọt. Nhưng tất cả cũng đều có điểm chung là chi phí hương liệu khá cao.
Còn tính toán theo số lượng lớn, để sản xuất 1.000 lít nước ngọt cần 1kg hương liệu. Cả bốn “đại gia” là Pepsi, Coca-Cola, Tribeco, Chương Dương mỗi năm tiêu thụ khoảng 1.500 tấn hương liệu. Nhưng riêng Coca-Cola và Pepsi đã mua hương liệu từ công ty mẹ.

...Nhưng khó

Nếu Coca-Cola và Pepsi tự lo được nguồn nguyên liệu, thì các công ty khác hầu hết đều nhập từ nước ngoài, rất ít sử dụng hương liệu sản xuất trong nước.

Theo ông Nguyễn Tri Bổng, có ba lý do để ngành công nghiệp Việt Nam chưa phát triển. Thứ nhất, các doanh nghiệp chưa đủ năng lực để sản xuất. Thứ hai, nhu cầu sử dụng chưa đủ lớn để các doanh nghiệp bỏ kinh phí đầu tư. Theo tính toán của ông Bổng, để đầu tư nhà máy sản xuất hương liệu thì nhu cầu tiêu thụ từ thị trường phải từ 1.000 tấn/ngày trở lên, trong khi tổng lượng tiêu thụ tại Việt Nam chỉ khoảng hơn 100 tấn/ngày. Sản xuất hương liệu là công nghệ khó, đầu tư cao, nên giá thành cao mà như vậy thì không thể cạnh tranh với nước ngoài. Thứ ba, mỗi loại hương liệu có một mùi khác nhau, mỗi công ty lại chọn một mùi khác nhau.

Chỉ riêng mùi cola thôi, nhưng Coca-Cola, Pepsi, Chương Dương, Tribeco đều có mùi khác nhau... Và một khi đơn vị nào đã chọn mùi nào thì “trung thành” với mùi đó, không thay đổi được. Theo lý giải, một khi khách hàng đã quen hương vị, nếu thay đổi là họ tẩy chay ngay. Đó cũng chính là lý do vì sao nhiều năm nay Tribeco chỉ “trung thành” với nguồn nguyên liệu nhập từ Đức mặc dù giá mua khá cao so với nhiều nước khác. Tương tự như thế, Chương Dương nhập hương liệu từ châu Âu, Pepsi và Coca-Cola mua từ công ty mẹ.

Công ty Hương liệu Gia Định thành lập năm 2007, hiện phân phối hương liệu cho 5 công ty của châu Âu, doanh thu mỗi năm khoảng 10 tỷ đồng. Ông Nam, Giám đốc Công ty cho biết, rất muốn chuyển sang đầu tư sản xuất hương liệu và đang tích lũy vốn lẫn kiến thức: “Tôi muốn dùng tinh dầu trong nước để làm chứ không chỉ làm công việc đóng gói”.

Thế nhưng, ông Nam vẫn còn rất đắn đo. Dù theo tính toán, nhà máy đầu tư ban đầu ở mức vừa phải, khoảng 10 - 12 tỷ đồng, nhưng khó khăn nằm ở đặc trưng của thị trường hương liệu trong nước. Hiện khách hàng chính của Gia Định là các doanh nghiệp vừa, vì họ chấp nhận được mức giá có nguồn gốc từ châu Âu. Còn muốn vươn rộng ra khách hàng nhỏ hơn, lại rất khó. Trước, ông Nam có thử bán hàng ra chợ Kim Biên, nhưng phát hiện ra các tiểu thương ở đây pha chế lại để có lời, thường là rẻ hơn 20% so với giá của Gia Định, nên ngưng. Còn riêng các cơ sở sản xuất nhỏ khác, họ tìm đến với mục đích chủ yếu là học hỏi kiến thức pha chế, sử dụng. Theo ông Nam, các cơ sở này khó mua hàng ở Gia Định, vì Công ty chỉ bán ở mức can 5 lít trở lên, trong khi một cơ sở dùng giỏi lắm cũng chỉ khoảng 1lít/tháng.

Hỗn loạn thị trường

Xem xét lại thị trường hương liệu của Việt Nam, giới kinh doanh hương liệu thực phẩm đều khẳng định, thị trường đang thuộc về các doanh nghiệp nước ngoài, vì phần lớn hương liệu đều nhập khẩu, một số đang được các công ty nước ngoài chế biến tại Việt Nam và các công ty Việt Nam sản xuất hương liệu chỉ ở dạng pha chế lại.

Các công ty nước ngoài có tiếng đang phân phối hương liệu tại Việt Nam như: IFF, Sanofi, Robertet, Connellbros, Megachem, Roha, Iberchem, CNI, Powchemical Pacific singapore pte., Ltd...; các công ty nước ngoài sản xuất hương liệu có M.tech, Chia mei, Golden Frog... Bên cạnh các doanh nghiệp nước ngoài, các công ty trong nước như Công ty Long Phúc, Luân Thành, Đông bắc, Việt Hương, Hương Gia, Phúc Thịnh, Toàn Hóa, Việt Can, Hưng Phát, Hoàng Anh... đa phần là nhập hương liệu về bán lại.

Theo giới phân tích, phần lớn các nơi tiêu thụ không kiểm soát được chất lượng đầu vào đối với các loại hương liệu đã qua phối trộn lại, như giảm độ đậm đặc, bị pha loãng nhưng giá gần bằng hoặc bằng giá hương liệu gốc.

Không chỉ có nguồn hương liệu nhập chính ngạch do các doanh nghiệp trong nước và nước ngoài nhập và phân phối, trên thị trường còn có nguồn nguyên liệu trôi nổi, mua bao nhiêu cũng có. Các doanh nghiệp cho rằng, đối với các loại bày bán ở chợ Kim Biên (TP.HCM) thì không thể đánh giá được chất lượng sản phẩm (so với hương liệu cùng loại sản xuất từ công ty nước ngoài). Các loại hương liệu ở đây thường rẻ hơn hương liệu cùng mã số và cùng loại, từ các công ty thương mại hoặc các văn phòng đại diện tại Việt Nam.

Tại chợ Kim Biên, hầu hết tên nhãn dán trên các can nhựa đựng hương liệu đều ghi xuất xứ từ Đức, Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ..., nhưng xem xét kỹ thì không có bao bì gốc và nhãn hiệu chứng nhận xuất xứ, không có thông tin gì về các chất có trong sản phẩm. Một cán bộ thanh tra trong ngành thực phẩm còn cho biết, những sai phạm trên chỉ là bề nổi, những hương liệu “siêu chức năng” chỉ cần đem về pha nước và đường có thể trở thành một thức uống, được dân kinh doanh bán theo thỏa thuận. Tức là khách hàng đến quầy, sau khi thỏa thuận xong giá cả, sẽ được hẹn đến một địa điểm khác giao hàng.

Bà Phạm Thị Duy, chủ siêu thị Aromart tại đường Châu Văn Liêm, Q.5, TP.HCM cho biết, chuyện bán hương liệu pha chế trên ở ngoài thị trường rất phổ biết. Để tạo “thuận lợi” cho khách hàng, nhiều khi chủ hàng còn chia thành từng phần hương liệu pha sẵn có hướng dẫn bao nhiêu gram trên 100ml nước. Hơn nữa, mức giá bán lại cực rẻ.

Với mức giá bán hương liệu trôi nổi dùng pha chế quá rẻ như vậy, đã tạo nên một thị trường với nhiều loại sản phẩm hỗn độn. Chẳng thế mà thời gian qua, cùng với sản phẩm nước trái cây có mức giá tương đối khá của các nhà sản xuất có tiếng, đã đồng loạt xuất hiện nhan nhản các loại nước ép trái cây giá rẻ bất ngờ. Ông Nguyễn Đăng Hiến, Công ty Bidrico cho rằng, việc nhiều nhà sản xuất đã bán nước ép trái cây với giá rẻ hơn nước ngọt là không thể, bởi nếu dùng nguyên liệu đúng phẩm chất, giá thành nước ép trái cây pha luôn cao hơn nước ngọt khoảng 35%.